Ptaki - Nowe strony [pl]

Przekaz swój jeden 1% podatku dochodowego na szczytny cel

2013-03-05T06:47:19Z

Tramal: Utworzył nową stronę „<font color="DarkOliveGreen" size=2> nie jestem obojętny - pomagam...Jak wiadomo, od 1 stycznia 2004 każda osoba płacąca podatek d...”

<font color="DarkOliveGreen" size=2>
[[Plik:Toja2.jpg|300px|thumb|nie jestem obojętny - pomagam...]]Jak wiadomo, od 1 stycznia 2004 każda osoba płacąca podatek dochodowy od osób fizycznych może przeznaczyć 1% podatku na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Organizacje są różne. Wiele z nich ma na celu ochronę przyrody, rozwój gospodarczy, pomaganie potrzebującym itp.

Jeśli o mnie chodzi, postanowiłem przeznaczać 1% swojego podatku na rzecz takich instytucji, które pomagają osobom chorym, i to w sposób indywidualny. Dzięki temu mój 1% procent przekazuję na pomoc konkretnej osobie, która tej pomocy bardzo potrzebuje, a sama nie może ubiegać się o dofinansowanie własnego leczenia z różnego rodzaju projektów.
1% podatku za rok 2012 przekazuję na leczenie Pana Sławomira Wojciechowskiego od 11 lat cierpiącego na stwardnienie rozsiane. Pan Sławomir jest mężem mojej bardzo serdecznej koleżanki, która mimo trudności życiowych jest wspaniałą osobą i w codziennej pracy bardzo mi pomaga.

Stwardnienie rozsiane to ciężka choroba, której leczenie jest niezwykle kosztowne, a państwo polskie, niezależnie od rządzącej partii politycznej, refunduje je w stopniu dalece niewystarczającym. Dlatego nasza pomoc jest tym ludziom bardzo potrzebna.
Uprzejmie proszę wszystkich, którzy jeszcze nie zdecydowali, co zrobić ze swoim 1% o wsparcie dla Pana Sławomira. Wystarczy w zeznaniu Podatkowym (PIT) podać nr :
<font color="orangered" size=3>

'''KRS 0000083356''' (Polskie Towarzystwo Stwardnienia Rozsianego)
w pozycji dodatkowej PIT-u wpisać:''' MAM SZANSĘ: SŁAWOMIR WOJCIECHOWSKI '''

<font color="DarkOliveGreen" size=2>

Z góry serdecznie dziękuję za pomoc

Kuba Typiak – ptasieogrody.pl

Zabezpieczamy budki

2012-12-20T21:16:26Z

Tramal: Utworzył nową stronę „<h2 style="margin:0; background:#ffffff; font-family:Century Gothic; font-size:190%; border:1px solid #ffffff; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; colo...”

<h2 style="margin:0; background:#ffffff; font-family:Century Gothic; font-size:190%; border:1px solid #ffffff; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; color:#6B8E23;">Metody zabezpieczania budek lęgowych przed drapieżnikami.</h2>

<font color="DarkOliveGreen" size=2>

Na ptaki w budkach lęgowych czyha niebezpieczeństwo w postaci nieoczekiwanych odwiedzin drapieżników; są to głównie czworonożne ssaki oraz kilka gatunków ptaków. Czy zagrożonym ptakom, zarówno tym lęgnącym się w budkach lęgowych, jak i tym nocującym w nich można jakoś pomóc? Oto kilka sposobów ochrony budek lęgowych przed niepożądanymi gośćmi..
Dobrze wykonane, tradycyjne budki typu A dla sikor czy typu B dla szpaka to teoretycznie konstrukcje odpowiednio zabezpieczające ptaki przed drapieżnikami. Jednakże na podstawie własnych kilkuletnich obserwacji i badań terenowych wiem, że warunek ten najlepiej będzie spełniony wtedy, gdy będą to najnowsze wersje budek tego typu. Najważniejszą ich cechą jest wydłużenie całej konstrukcji względem oryginalnych skrzynek prof. Sokołowskiego oraz zastosowanie kominka wlotowego wydłużającego kanał wlotowy. Zastosowanie samego kominka również często okazuje się niewystarczające, by ochronić wysiadującą samicę przed atakiem kota czy kuny. Ważne jest także to, żeby po każdym sezonie lęgowym oczyszczać skrzynki ze starych gniazd. Dzięki temu nowe gniazda będą budowane na dnie budki, daleko od otworu wlotowego.

[[Plik:JPT598.jpg|200px|left|thumb|Zabezpieczenie budki typu A przed dzięciołem]] Częstym problem w przypadku budek dla sikor (typ A) jest powiększanie otworu wlotowego przez dzięcioły. Dzieje się tak głównie jesienią, kiedy ptaki te szukają sobie miejsc do nocowania. Dzięcioły chętnie korzystają z budek lęgowych, ponieważ jest to gotowe schronienie, tyle że ma dla nich za mały otwór, który ptak musi dostosować do własnych potrzeb. Tymczasem budka rozkuta przez dzięcioła stanowi niebezpieczną pułapkę dla sikor zakładających w niej gniazda w kolejnych sezonach lęgowych. Przez duży otwór wlotowy lęgi rabowane są przez sroki, sójki, kawki czy nawet same dzięcioły. Aby zabezpieczyć budkę przed rozkuwaniem, należy otwór wlotowy okuć kawałkiem blachy. Wystarczy blacha ocynkowana 0,5mm lub nieco grubsza blacha aluminiowa. Blaszkę najlepiej mocować za pomocą małych wkrętów do drewna.
Sprawa bezpieczeństwa wygląda zupełnie inaczej w przypadku budek większych, takich jak typ D i E, czy też konstrukcji budowanych z myślą o dudku. Z racji dużej średnicy otworu skrzynki te mogą być łatwo penetrowane przez kuny, koty czy wiewiórki (kradzież jaj). Wieszanie tych budek bez dodatkowych zabezpieczeń naraża ich lokatorów na wielkie niebezpieczeństwo; dla zasiedlających je ptaków zamieniają się one w tzw. pułapki ekologiczne, co znaczy, że wieszanie ich nie ma nic wspólnego z ochroną przyrody. Dla przykładu podam, że np. niezabezpieczone budki dla traczy nurogęsi powodują śmiertelność samic duszonych na gnieździe przez kuny rzędu 75%. To jest wielokrotnie więcej niż w przypadku lęgów w naturalnych dziuplach.

'''A oto kilka metod zabezpieczania budek przed dostaniem się do środka drapieżników.'''

[[Plik:JPT599.jpg|300px|left|thumb|Opaska z blachy oraz zapora cierniowa]]1. Kołnierz z blachy wokół pnia – gładka powierzchnia uniemożliwia drapieżnikom wspinaczkę. Pasek blachy powinien mieć około 60cm szerokości i najlepiej gdyby był wykonany z blachy ocynkowanej. Niekiedy spotyka się kołnierze wykonane z plastiku, a dokładniej z obrzeży ogrodowych do trawników. Zazwyczaj mają one szerokość 15-20 cm. W takim przypadku trzeba połączyć kilka takich pasów. Przy łączeniu należy pamięta, żeby ich zakładanie rozpocząć od dołu pnia w taki sposób, by górny pas nachodził (min 1cm) na ten znajdujący się poniżej. Dzięki temu nie powstaną małe występy umożliwiające drapieżnikom wspinaczkę.
Wieszając kołnierze należy także pamiętać o tym, że drzewa z czasem przyrastają na grubość. Warto kołnierz montować w taki sposób, żeby nie kaleczyć drzewa gwoźdźmi oraz by sam kołnierz w przyszłości nie wżynał się w drzewo. Można to osiągnąć poprzez połączenie obu końców paska blachy czy plastiku bez kaleczenia drzewa (nity czy zszywki). Łączenie trzeba wykonać powyżej miejsca, gdzie kołnierz ma się znaleźć (tu drzewo będzie cieńsze) i po złączeniu osunąć go na miejsce docelowe. Następnie przy każdym czyszczeniu skrzynek kołnierz należy przesunąć kilka cm wyżej.

2. Opaska z ciernistego krzewu – drobne kolczaste gałęzie stanowią zaporę nie do pokonania. Jest to ekologiczna, ale i krótkotrwała forma zabezpieczenia (nie dłużej niż 2 sezony). Najlepszymi krzewami do wykonania opaski są tarnina i głóg. Gałązki należy łączyć sznurkiem – polecam sznurek sizalowy (ekologiczny). Po dwóch latach opaskę należy zmienić.

[[Plik:JPT484.jpg|170px|right|thumb|przerobiony antypatak]]3. Zapora z przerobionego „antyptaka”. Działanie ma być podobne do tego, jakie ma opaska z cierni. „Antyptak” to zestaw kolców, które normalnie zabezpieczają gzymsy budynków przed siadaniem gołębi miejskich. Kiedy wygnie się wszystkie kolce tak, by były skierowane w jedną stronę, można stworzyć trudną do pokonania zaporę przed drapieżnikami. Tu trzeba zaznaczyć, że pomysł wykorzystania antyptaka nie w celu odstraszania, lecz ochrony ptaków jest stosunkowo nowy, a jego skuteczność nie jest jeszcze w pełni sprawdzona w terenie.

<gallery>
image:JPT577.jpg|Wieszanie antyptaka przeciw kunom.
image:JPT580.jpg|Zabezpieczenie dwóch pni tego samego drzewa.
image:JPT576.jpg| Budka nurogęsiowa zabezpieczona antyptakiem.
</gallery>

[[Plik:JPT601.jpg|210px|left|thumb|Wydłużenie kanału wlotowego]]4. Przedłużacze kanału wlotowego. Są to rurki bądź lejki znacznie przedłużające otwór wlotowy, jednakże ich działanie ochronne różni się od działania kominka wlotowego z budek A i B. W przypadku przedłużaczy chodzi o to, żeby drapieżnik czworonożny nie był w stanie dostać się do samego wejścia. Okrągły przedłużacz jest zbyt śliski, aby zwierzę mogło się po nim poruszać. Przedłużacze wykonuje się z rur pcv oraz z blachy ocynkowanej. Wewnątrz rury, na dolnej stronie przytwierdza się listwę ułatwiającą ptakom dostanie się do wnętrza budki. W zależności od wielkości budki przedłużacze mają od 15-60cm długości. Wiadomo, że metoda dobrze sprawdza się w przypadku ochrony budek zajętych przez puszczyka. Brak natomiast danych na temat tego, jak zabezpieczenie sprawdza się w budkach dla kaczek.

[[Plik:JPT600.jpg|250px|right|Thumb|Zapora z arkusza blachy.]]5. Arkusz blachy z otworem wlotowym na przedniej ściance. Jest to proste i skuteczne rozwiązanie uniemożliwiające kunie dostanie się do wnętra budki. Blacha powinna być dłuższa o 20-30 cm od każdego boku budki oraz musi 30-40 cm wystawać ponad daszek. Blacha uniemożliwia dostanie się drapieżnika do otworu wlotowego. Zabezpieczenie tego typu powinno się sprawdzić przy ochronie kaczek lęgnących się w skrzynkach lęgowych, takich jak gągoł czy nurogęś. Ponieważ blacha może się w słoneczne dni mocno nagrzewać, warto pomiędzy nią a przednią ścianką budki zostawić około1-2cm wolnej przestrzeni (oczywiście nie przy samym otworze).

opisał JTP

Wymiary budki dla sikorek typu A

2012-12-03T11:31:45Z

<h2 style="margin:0; background:#ffffff; font-family:Century Gothic; font-size:190%; border:1px solid #ffffff; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; color:#6B8E23;">Budka typu A dla sikorek - wymiary</h2>

<font color="DarkOliveGreen" size=2>

Oto strona dla majesterkowiczów. Rozebrałem i zwymiarowałem najbardziej uniwersalną budkę lęgową typu A (dla sikorek). Pomiary przedstawiono w centymetrach. Deski sosnowe mają grubość 2cm. Budki tego typu zostały przeze mnie przetestowane w badaniach naukowych (w sumie 160 budek) – sprawdzają się znakomicie.

[[Plik:JTP37.jpg|thumb|center|650px|Wymiary budki A podane w cm]]

'''Opis elementów:'''

A – ścianka przednia zewnętrzna(front) z nacięciem na zamek gwoździowy

B – ścianka tylna (15,1 powinno być 15cm)

C – dwie ścianki boczne

D – daszek

E – podłoga (10,5 powinno być 11cm)

F – ścianka przednia wewnętrzna

G – listwa mocująca

H – kominek wlotowy przedłużający korytarz wejściowy o kolejne 2 cm.

I – listwa mocująca do mocowania budki na drzewie

Średnica otworu: 3,5 dla wróbla; 3,3cm dla bogatki, mazurka innych sikor ; 2,7 tylko dla małych sikor (bez bogatki i mazurka)

'''Poszczególne etapy skręcania lub zbijania budki. Polecam gwoździe 5cm kub wkręty czarne 4,5 cm.'''

<gallery>
image:JTP38.JPG|1 zacznij od ściany tylnej bocznych oraz podłogi
image:JTP39.jpg|2 zbij ścianę przednia i dopasuj do listwy G
image:JTP40.jpg|3 przymocuj listwę mocującą oraz wykonaj nacięcie gwóźdź zamykający w ściance przedniej
image:JTP40B.jpg|gotowa skrzynka z zamknięciem
</gallery>

JTP®©

Jerzyk

2012-12-03T09:56:30Z

Tramal:

<h2 style="margin:0; background:#AACC55; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #669966; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; color:#000;">'''jerzyk''' ''Apus apus''</h2>

[[Image:JPT82.jpg|alt=jerzyk Apus apus|left|border|300px|thumb|Jerzyk]]Jerzyk to ptak, który bywa mylony z jaskółką. Jednak w przeciwieństwie do niej ptak ten podczas lotu nie zgina skrzydeł w nadgarstku. Jego skrzydła są długie, sierpowate i ostro zakończone. Cały ptak jest bardzo ciemny, z jasnym podbródkiem. Młode ptaki są wyraźnie ciemniejsze od osobników dorosłych, a zakończenia ich piór są jasno obrzeżone. U jerzyków nie występuje dymorfizm płciowy.
Jerzyk to gatunek typowo synantropijny (związany z człowiekiem). Gniazduje wszędzie tam, gdzie są wysokie budynki – zwłaszcza w miastach. Gniazda zakłada w różnego rodzaju otworach, np. wentylacyjnych lub szczelinach, ponadto gniazduje także w górach pośród skalnych ścian, niekiedy w dziuplach wysokich drzew. Chętnie korzysta ze specjalnie dla niego skonstruowanych skrzynek lęgowych.

Pokarmem jerzyka są przede wszystkim drobne owady chwytane w locie. Ptak ten jest wybitnie przystosowany do latania. Do jerzyków w tym względzie należy kilka rekordów. To jedyny gatunek ptaka, który może latać bez przerwy do dwóch lat !.. Żeruje, śpi, pije wodę a także odbywa gody w powietrzu. Przysiada dopiero wtedy, kiedy ma złożyć jaja i karmić pisklęta.
Jerzyki słyną ze swej odporności na głód. Kiedy warunki pogodowe są niesprzyjające, dorosłe ptaki w poszukiwanie pożywienia potrafią przelecieć setki kilometrów. Lecą tam, gdzie warunki pogodowe są bardziej sprzyjające. Niekiedy nie wracają do młodych przez kilka dni. Niekarmione młode w tym czasie zapadają w letarg, dzięki czemu są w stanie wytrzymać bez jedzenia nawet 14 dni!. Młode żadnych innych gatunków nie są w stanie tego dokonać.
Jerzyk także jest jednym z najszybszych ptaków w locie poziomym – ścigając zdobycz osiąga prędkość do 200km/h. Szybszy jest tylko sokół wędrowny w locie nurkowym. Taka szybkość jerzyków to atut w konfrontacji z drapieżnikami. Jedynie chore i młode, mało doświadczone osobniki padają ofiarami kobuza (mówi się o nim, że jest mniejszą kopią sokoła wędrownego).
Nic jednak za darmo w przyrodzie się nie odbywa. Niejako kosztem doskonałych zdolności w locie, jerzyk, który jakimś przypadkiem wyląduje na ziemi, nie potrafi się już z niej poderwać. Jedyną nadzieja w takim przypadku jest człowiek, który podrzuci go w powietrze.
W ostatnich czasach głośno jest o jerzykach i ich problemach związanych z ocieplaniem i remontem budynków. Bo właśnie przy okazji ocieplania i zaklejania otworów w ścianach niszczone jest siedlisko tych ptaków. Zgodnie z ustawą o ochronie przyrody nie jest to niezgodne z obowiązującym prawem. Oczywiście nie znaczy to, że nie powinno się ocieplać budynków. Wyjściem z kłopotliwej sytuacji jest: po pierwsze wykonanie monitoringu, który da nam informację, czy i ile jerzyków zamieszkuje dany budynek; po drugie przygotowanie dla ptaków rekompensaty, jaką będzie powieszenie na ocieplonym budynku odpowiednich skrzynek lęgowych. Ważne jest, by z pracami przy otworach zmieścić się w wyznaczonym przez ustawę terminie, to znaczy od 16 października do ostatniego dnia lutego. Sam monitoring należy wykonać w sezonie lęgowym poprzedzającym prace budowlane. Jest to proste i wcale nie jest kosztowne – wystarczy chcieć, posiadać trochę zdrowego rozsądku, dobrej woli i wyobraźni.

<gallery>
image:JPT46.jpg
image:JPT47.jpg|Jerzyk pijący wodę w locie
image:BJ1.jpg|Budka dla jerzyka
</gallery>

<video type="youtube" id="J7z6RWoNhjc" desc="Jerzyki przy koloni budek lęgowych." position=left />

Sierpówka

2012-12-03T09:16:45Z

Tramal:

<h2 style="margin:0; background:#AACC55; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #669966; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; color:#000;">'''sierpówka''' ''Streptopelia decaocto''</h2>

[[Plik:JPT522.jpg|thumb|300px|left|Sierpówka]]Sierpówka to dziki gatunek gołębia, mniejszy od gołębia domowego. Pierwotnie był to gatunek azjatycki, jednakże na skutek niezwykle szybkiej ekspansji ptak ten obecnie zasiedla całą Europę oraz północną Afrykę (Maroko). Zakłada się, iż ekspansja sierpówki z Azji Mniejszej (tereny obecnej Turcji – stąd druga nazwa gatunku: synogarlica turecka) rozpoczęła się na przełomie XIX i XX wieku. W Polsce pierwszy lęg sierpówki stwierdzono w 1943 roku. Obecnie jest to stosunkowo pospolity gatunek synantropijny, tj. taki, którego występowanie wiąże się z obecnością człowieka.

Sierpówka jest nie do pomylenia z żadnym innym krajowym gatunkiem gołębia. Jej ciało jest jednolicie szare, z lekkim różowawym nalotem, nogi i tęczówki czerwone. Na szyi znajduje się biało-czarny pasek, który może kojarzyć się z sierpem (stąd nazwa).

Terytorium wyznacza charakterystycznym gruchaniem „gu…guu…gu…, ponadto nadlatujące samce często odzywają się „kuh…kuh…kuh”.

Sierpówka odbywa 2-4 lęgi w ciągu roku, a w sprzyjających warunkach lęgnie się także zimą, wtedy może wyprowadzić 6 lęgów w ciągu roku. Jak wszystkie gołębie sierpówki w jednym lęgu składają dwa jaja. Gniazdo tego ptaka jest nieduże i wygląda dość niechlujnie, zbudowane jest z drobnych gałązek.

Pożywienie sierpówek to różnego rodzaju nasiona chwastów traw i zbóż. Często także resztki z ludzkiego stołu. Dokarmiamy sierpówki zbożem, np. pszenicą, prosem, żytem a także kaszami. Ponadto dobrym pokarmem dla sierpówek będą nasiona oleiste, np. słonecznik, siemię lniane, rzepak.

W ostatnich latach w wielu miastach Polski obserwuje się spadek liczebności sierpówki. Za jedną z przyczyn tego stanu rzeczy uważa się zaniechanie transportu konnego i związanej z nim dostępności do pokarmu (głównie jęczmienia dla koni). Inną przyczyna może być także zwiększająca się liczba ptaków drapieżnych w miastach, głównie chodzi tu o ptaki krukowate, takie jak wrona siwa czy sroka.

<gallery>
image:ARO188.jpg|sierpówka
image:JPT246.jpg
</gallery>

<video type="youtube" id="gRZ5YYaxLxc" desc="Sierpówka" position=left />

Kowalik

2012-12-03T08:29:52Z

Tramal:

<h2 style="margin:0; background:#AACC55; font-size:150%; font-weight:bold; border:1px solid #669966; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; color:#000;">'''Kowalik''' ''sitta europaea'' </h2>

[[Image:ASR63.jpg|alt=kowalik sitta europaea|left|border|300px|thumb|kowalik]] Kowalik to ptak wielkości wróbla. Kształt jego ciała jest wydłużony, dziób dłutowaty, stosunkowo długi. Wierzch ciała jest szaroniebieskawy, brzuch jasny, od rudawego po brudno białawy. Przez oko przebiega czarna przepaska, sięgająca karku, podgardle i policzki są białe. Na bokach ciała pod skrzydłami widoczne są rudawe plamy - najbardziej zaznaczone u samców. Ogon kowalika jest nieproporcjonalnie krótki, spodnie pióra ogonowe są czerwonobrązowe i widnieją na nich białe plamki.

Kowaliki to ptaki bardzo ruchliwe i osobliwe. Poruszają się po gałęziach i po pniach bez podpierania się ogonem, jak to czynią dzięcioły i pełzacze, do tego jako jedyne z naszych ptaków potrafią schodzić po pionowym pniu głową skierowaną w dół, niejako drwiąc z prawa grawitacji. Kowalik odzywa się bardzo charakterystycznie: tłit… tłit… tłit… natomiast jego śpiew to przeciągający się tłiiii… tłiiiii… tłiiiii…, nie do pomylenia z żadnym innym głosem naszych ptaków.

Kowaliki to dziuplaki, dlatego zajmują dziuple i skrzynki lęgowe, zazwyczaj wieszane dość wysoko, bo około 6 m nad ziemią i wyżej. Co ciekawe są mało wybredne, jeśli chodzi o wybór odpowiedniej dziupli. Często wybierają dziuple za duże, co im jednak zupełnie nie przeszkadza, ponieważ zbyt obszerne „mieszkanie” potrafią dostosować do swoich potrzeb. Po pierwsze zmniejszają otwór wlotowy, zamurowując jego część gliną tak, by był on dopasowany do rozmiarów kowalika. Po drugie, jeśli dziupla jest zbyt głęboka, ptaki spłycają ją poprzez wypełnienie jej płatkami kory sosnowej.

Kowaliki to ptaki osiadłe, zimą koczują w okolicy w mieszanych stadach z sikorami, pełzaczami. Siedliskiem kowalika są starodrzewy liściaste i mieszane, parki miejskie, aleje starych drzew, duże zadrzewienia śródpolne, większe ogrody. Ptak ten preferuje dęby i buki. Unika wnętrza lasów i suchych borów iglastych. Kowaliki wyprowadzają tylko jeden lęg w roku - w kwietniu. Samica składa 5-8 białych jaj, z nielicznymi rdzawymi, szarymi plamkami.

Czasem kowaliki pojawiają się także w naszych karmnikach. Szukają w nich przede wszystkim oleistych nasion słonecznika czy orzechów. Kowalik w karmniku ze słonecznikiem zachowuje się podobnie do sikor, ponieważ odlatuje z ziarnem poza karmnik. Zanim jednak odleci, uważnie wybiera odpowiednie ziarno, jakby chciał mieć pewność, że nie odlatuje na darmo. Wybrane ziarenko zanosi do lasu, gdzie wtyka je w szczelinę kory, by tam je otworzyć silnymi uderzeniami dzioba i wydobyć zawartość.

Podobnie jak większość naszych ptaków w Polsce kowalik objęty jest ścisłą ochroną gatunkową.

<gallery>
image:JPT324.JPG|portret
image:JPT391.jpg
image:JPT393.jpg
image:JPT596.jpg|ślady żerowania kowalika - tu orzech laskowy
</gallery>

<video type="youtube" id="wCRfrm3ch9U" desc="żerujący kowalik." position=left />

Zimowe gniazda mazurków i wróbli

2012-09-18T20:15:39Z

Tramal:

<h2 style="margin:0; background:#ffffff; font-family:Century Gothic; font-size:190%; border:1px solid #ffffff; text-align:left; color:#000; padding:0.2em 0.4em; color:#6B8E23;">Zimowe gniazda mazurków i wróbli - do czego służą i jak je rozpoznać</h2>

<font color="DarkOliveGreen" size=2>

[[Plik:JPT439.jpg|thumb|350px|Zimowe gniazdo mazurka wysłane piórami drobiu.]]Mazurki i wróble jako jedyne z zimujących w Polsce gatunków ptaków budują specjalne gniazda na zimę. W odróżnieniu od gniazd z okresu lęgowego, gniazda zimowe nie służą ptakom do wychowywania potomstwa. Stanowią one schronienie dla ptaków dorosłych na czas długich i mroźnych zimowych nocy.
Wnętrze gniazda zimowego jest wyłożone bardzo grubą wyściółką z piór innych ptaków. W naszym kraju są to głównie znalezione pióra drobiu. Zadaniem wyściółki jest możliwie najlepsza izolacja termiczna, tak by ptaki podczas nocy zużyły jak najmniej energii na produkcję ciepła.
Z badań naukowych wynika, że gniazdo zimowe pozwala parze mazurków zaoszczędzić nawet 40 % energii w porównaniu z nocowaniem na zewnątrz, co w przypadku mroźnej nocy może mieć decydujące znaczenie dla przeżycia.

Stąd bardzo ważne jest aby nauczyć się rozpoznawać zimowe gniazda wróbli
i mazurków, gdyż zniszczenie takiego gniazda w środku zimy może być dla nich śmiertelnie niebezpieczne.
Gniazda zimowe przypominają gniazdo lęgowe tuż przed złożeniem jaj lub w trakcie ich składania. Podstawą gniazda jest trawa lub słoma, natomiast wnętrze jest dokładnie wysłane piórami (patrz zdjęcie). Gniazdo, z którego wyleciały pisklęta i którego ptaki dorosłe już nie wykorzystują jest bardzo zbite – ugniecione. Aby uniknąć pomyłki za czyszczenie skrzynek lęgowych najlepiej zabrać się już w październiku. Nawet jeśli zniszczymy gniazdo zimowe w tym czasie, to ptaki zdążą zbudować nowe przed nadejściem mrozów.

[[Plik:PASMON01.jpg|thumb|300px|left|Mazurek]] Inne ptaki zimujące stosują przeróżne strategie przetrwania zimy i tak na przykład sikory nie budują gniazd zimowych i zawsze nocują pojedynczo. Energię oszczędzają poprzez obniżenie temperatury swojego ciała (hipotermia), co przy jednoczesnym napuszeniu się także zmniejsza stratę ciepła. Strzyżyki, które również chętnie zimują w naszym kraju, podczas mroźnych nocy gromadzą się wspólnie w jednej kryjówce, by wzajemnie się ogrzewać i wspólnie oszczędzać ciepło. Takie zgrupowanie może niekiedy liczyć kilkadziesiąt osobników.